MEER VROUWEN AAN DE TOP? NOU…

Organisaties van de toekomst hebben het niet over ‘meer vrouwen aan de top’. Ze gaan aan de slag met wat er onder ligt: vrouwelijke en mannelijke kracht ontwikkelen bij vrouwen én mannen.

Succesvol leiderschap. Vrouwen van 55+?

Deze week bliepte een oud nieuwsbericht op de radar van mijn online leeswereld. Het betrof een onderzoek van een Big Four accountantskantoor over succesvol leiderschap bij bedrijven die door ingrijpende veranderingen gaan. De conclusie: vrouwen van boven de 55 hebben de meest geschikte profielen om deze veranderingen te leiden. Kerneigenschappen volgens het onderzoek:

• hebben oog voor grote lijnen én details en hun verbindingen
• gebruiken positieve taal
• durven hun macht in te zetten als dat nodig is
• zijn bereid om zich te verdiepen in de complexiteit van de context en dat mee te nemen
• zijn niet heilig overtuigd van hun eigen gelijk, en onderzoeken eventuele koerswijzigingen goed vooraf

Mooi, dacht ik, dat draagt bij. Aan de transformatie die ik belangrijk vind en als missie meeneem in mijn dagelijkse werk. Vrouwelijke kracht ontwikkelen en inbrengen in de organisaties van deze tijd. Als man? Zeker. Maar eerst even terug naar die vrouwen van 55 plus. Dat was nog niet af in mij, voelde ik.

Want ik zag ook het volgende in dat nieuwsbericht. Het leek een conclusie, gezien door de ogen van een masculiene onderzoeksorganisatie (een Big Four accountantskantoor), over een domein (de internationale bedrijfswereld) dat al decennialang gedomineerd wordt door mannelijke kracht. Lees hier trouwens al terecht dat ik het fenomeen ‘vrouwen en mannen’ als iets anders beschouw dan ‘vrouwelijke en mannelijke kracht’.

‘Mannelijke vrouwen’

Dat zijn dus vrouwen, vervolgde mijn gedachtenspinsel zich, die zich jarenlang hebben ‘bewezen met resultaten’ in een mannelijke wereld. Anders waren ze nooit zover gekomen in dat ecosysteem. Hoe dan? Een logische strategie zou kunnen zijn: door de mannelijkheid van de mannen om hen heen te kopiëren, en er vervolgens beter in te worden. En er, maar ho ho ho, zo ver als de mannen dit toestaan uiteraard, wat vrouwelijke kracht aan toe te voegen. Een soort van ‘vrouwen met vooral mannelijke kracht’. Het zou zo maar kunnen. Als een groter en algemener patroon dat werkzaam is, los van alle individuele prestaties.

In mijn werkpraktijk tref ik dagelijks leiders die dit ervaren in de context waar ze hun bijdrage leveren. Het vraagt soms reguliere organisatie- en bedrijfsvraagstukken volledig te reframen. Bewust.

Diep maatschappelijk verlangen

Aan de roep om meer vrouwen aan de top lijkt een dieper maatschappelijk verlangen ten grondslag te liggen. Namelijk, om aan het ‘recept’ van het leven, bedrijf en maatschappij, meer vrouwelijke kracht als ingrediënt toe te voegen. En dat is niet hetzelfde als ‘vrouwen’ toevoegen. Het gaat namelijk ook over de bijdrage van mannen…

Waarom meer vrouwelijke kracht in organisaties?

Ik voel de uitdagingen van deze tijd op grotere schaal. De toenemende complexiteit van de samenleving, de oneindige mogelijke onderlinge verbindingen (oa door ICT), de groeiende omvang van de wereldproblemen als het gaat om armoede, honger, energie, schaarste, oftewel de grenzen die we bereiken met onze aarde. De groeiende uitval in organisaties, vooral onder jongeren en ouderen. Het laat allemaal iets zien. In mijn ogen; dat de huidige, masculiene, manieren raken uitgewerkt. Het heeft zijn werk gedaan en heeft tot mooie successen en welvaart geleid. Maar nu is het tijd voor de volgende stap. Nog meer van hetzelfde gaat niet langer werken. De uitnodiging van deze tijd lijkt te zijn het ‘hele mens zijn’ in te zetten. Mannelijke en vrouwelijke kracht. Samenwerkend. En daarin kunnen mannen én vrouwen samen voorop gaan.

We lijken behoefte te hebben aan meer vrouwelijke energie voor de stappen richting die toekomst: gezamenlijkheid, verbinding, delen, zaken benaderen vanuit een samenhangend groter ecosysteem, onze voorkeuren en gevoelens meebrengen om betekenisvol en in relatie tot elkaar en de omgeving verder te ontwikkelen. De lijst is langer hoor, vul zelf aan, op je gevoel.

Organisaties zijn wat mij betreft prachtige plekken om hierin te experimenteren en voor te gaan. Hoe zou het zijn om van daaruit te werken?

Man of vrouw, je hebt het in je: vrouwelijke en mannelijke kracht

Ik beschouw ieder mens, man en vrouw, als een persoon die mannelijke én vrouwelijke kracht in zichzelf beschikbaar heeft. En beide kan ontwikkelen en hanteren. Een ieder doet dat naar voorkeur, wat hij/zij heeft aangeleerd en waar hij/zij goed in is, wat in het verleden werkte en wat gebruikelijk werd geacht. Krachten die kunnen samenwerken, zich verstoppen, of elkaar afwijzen, of proberen te overheersen. Allemaal mogelijk in het wonderlijke spel binnen de mens. Ja, ik heb het ook over jou 🙂

Rijker kijken

Waarbij mannen uiteraard hun mannelijke kracht weer net anders neerzetten dan vrouwen. Idem vrouwen en vrouwelijke kracht. Hiermee komt een veel rijker startperspectief beschikbaar. Er verschijnt opeens een bont gezelschap dat hier op aarde rondloopt, en onze organisaties bevolkt.

Want, denk bijvoorbeeld aan die heerlijk gestructureerde dame van de boekhouding. Prettig strak in de financiële leer, maakt duidelijke en sluitende analyses, werkt met to do lists en SMART doelen en resultaten, houdt van en bewaakt de regels, zorgt voor orde en structuur. Dat is eerder ingezette mannelijke kracht dan plat ‘vrouw zijn’. Als vrijwilligerswerk draait ze weekenden soms mee in de ouderenzorg. Dus maakt het dan uit of ze man of vrouw is voor hoe haar bijdrage eruit ziet?

En stel je die creatieve, zachte man van sales voor. Die van nature oog heeft voor hoe het met een ieder gaat, zijn relaties persoonlijk en met aandacht onderhoudt en gezamenlijkheid en teamgevoel bovenaan vindt staan? Dat riekt naar een flinke portie vrouwelijke kracht. Ja, hij doet ook aan boksen en timmert er graag op los in het weekend. Ach, en toevallig heeft hij een mannelijke lichaamsjas aan. Maakt het uit voor zijn bijdrage?

Mannen, vrouwen? Mannelijke kracht en vrouwelijke kracht!

Het vraagstuk van ‘meer vrouwen aan de top’ is daarmee veel genuanceerder dan het op het eerste gezicht lijkt. We doen ons zelf tekort als we dat zo blijven benaderen. En we polariseren het, het leidt tot een strijd op basis van verschillen. En dat is ook een beetje hoe het aanvoelt, als ik af en toe weer dit onderwerp in de media zie bovenkomen en de “vrouwen-in-de-topquota weer onvoldoende zijn gestegen”. We benaderen het op het verkeerde niveau.

Van strijd op basis van verschillen naar samenwerking op basis van overeenkomsten

Reframen we het vraagstuk van ‘mannen en vrouwen’ naar ‘mannelijke en vrouwelijke kracht’, dan komen er nieuwe wegen beschikbaar. Om er een samenwerking, een gezamenlijke zoektocht op basis van overeenkomsten van te maken! Daarin kunnen mannen én vrouwen samen voorop gaan en een aanvulling op elkaar vormen. Veel leuker, veel effectiever.

Wat is dan vrouwelijke kracht?

Een kleine greep, vanuit organisatieperspectief: aan- en invoelend vermogen over wat er dieper speelt, ruimte geven, verbinden, laten gebeuren, verlangzamen, harmonie in het geheel, een innerlijk weten hebben over hoe en wat, betekenis voelen, wij-denken, bron van nieuwe ideeën en innovatie. Een eerste lijstje. Zoek online, en zie dat dit werk al veel breder is verricht. Als man heb je dit ook in je, en kun je dit verder ontwikkelen.

En mannelijke kracht?

Om het geheel compleet te maken. Mannelijke kracht kennen we als: actie, daadkracht, doen, denken, beredeneren, logica, regels, structuren, denken in resultaten, zaken in hokjes en afdelingen indelen, doorzetten, kpi’s en doelen, analyses, ik-denken, willen controleren, beter zijn dan (…). En ook deze lijst kan makkelijk groter. Als vrouw draag je dit ook bij je, en kun je dit verder ontwikkelen.

Vrouwelijke kracht toevoegen: universele uitgangspunten en eindeloze mogelijkheden.

Een paar startpunten en mogelijkheden om vrouwelijke kracht toe te voegen aan wat er al is in je organisatie, uit de dagelijkse praktijk van Consciente:

• Visie, missie, doelen en strategievorming: denk aan elementen als circulaire economie in je bedrijfsmodel, je bijdrage en betekenis voor de wereld (hoe klein ook), ‘geven en ontvangen’ in de keten waar je deel van uitmaakt meer in harmonie brengen, samenwerken in netwerken aan grotere doelen. Herverdeling van financiële stromen die ‘passend’ zijn, eerder dan ‘wat levert het (mij!) op’.
• Organisatiestructuur: invoeren van structuren die minder hiërarchie en meer gelijkwaardigheid en gezamenlijkheid in zich dragen: de beweging naar meer zelfsturende teams, Holacratie, Sociocratie, etc.
• Organisatie-ontwikkeling: een echte voelbare visie hierop ontwikkelen en in lijn brengen met je strategie. Zicht krijgen op de daadwerkelijke intenties met de factor ‘mensen’ in de organisatie. Het zal je nog verbazen!
• MD trajecten, team- en persoonlijke ontwikkeling: trajecten die gaan over inzetten van je hele menszijn: het ontdekken en hanteren van vrouwelijke en mannelijke kracht. Praktisch gaat dat bijvoorbeeld over andere manieren van samenwerken in je team en manieren van besluitvorming.
• Verandertrajecten: routes en werkwijzen die een evenwichtige mix vormen van vrouwelijke en mannelijke elementen. Dubbele oogst. Want hiermee leer je als organisatie iets nieuws in termen van aanpak én realiseer je de verandering die er toch al voor de deur staat.

Harmonie van binnen, harmonie van buiten

Betrokkenen die deze paden kiezen te bewandelen, ervaren dat het gebruik ervan hen zelf gaat raken. In de omgang met de eigen ‘mannelijke’ en ‘vrouwelijke’ kracht. Zelfs als je de termen niet verkiest te hanteren 🙂 En daar zit de potentie tot ware transformatie. Wat er nodig is.

Het maakt het streven naar ‘meer vrouwen aan de top’ vanzelf overbodig op termijn. Dat zal een uiterlijk en natuurlijk gevolg zijn, van wat er dan innerlijk al heeft plaatsgevonden.

En ik, zei de schrijver? 1 + 1 = 3

Als man, accountant, adviseur en begeleider in het zakenleven was het bijzonder om zelf deze weg een aantal jaren geleden bewust in te slaan. Mijn ‘vrouwelijke kracht’ te ontdekken, te ontwikkelen, die kracht ervan te leren hanteren. En het allermooiste daarin, de integratie met mijn mannelijke kant te bewerkstelligen. Want de mannelijke kracht, die werd er beter van. 1 + 1 = 3 geldt hier zonder schroom. Ik gebruikte er een opleiding van 3,5 jaar voor. En leer nog dagelijks bij in dat verfijnde samenspel.

Gevoel en verstand te integreren in werk en leven, intuïtie op bewuste wijze te leren gebruiken en openlijk in te zetten in het werk. Gewoon als beschikbare instrumenten. Juist in het bedrijfsleven. Het is er rustiger, krachtiger, soms spannender, directer, essentiëler, makkelijker en prettiger door geworden. En af en toe ervaar ik, “waar ben ik aan begonnen”.

En jij?

Dus, beste medewerker, manager, directeur, bestuurder. Herkenning? Nieuwsgierig? Pak je de handschoen op, om in deze interessante tijden, een wellicht wat onbekender pad uit te proberen? De masculiene patronen die geworteld zijn in de systemen van onze maatschappij en organisaties, te verrijken met vrouwelijke kracht? Een teen in het water? Een duik?