Wat als je interne verhaal stuk is?

Ken je dat gevoel? Dat je naar de wereld kijkt en er geen chocola meer van kunt maken? Niet meer begrijpt wat er gebeurt? De samenhang tussen gebeurtenissen, de redenen eronder? Dan zou je kunnen zeggen dat ‘jouw verhaal’ het ‘niet meer doet’. Het verhaal waarmee je normaal de wereld om je heen verklaart.

En dat komt goed uit. Grote kans dat je nu toch leeft met een geleend verhaal. Van vroeger, van anderen. Dat om te beginnen al niet écht van jou was. Tijd om het te vervangen? Door je eigen verhaal?

Iedereen leeft met een verhaal, als basis. En van jongs af aan leef je met een aangereikt verhaal. Over hoe de wereld en hoe jouw leven zou moeten verlopen. Dat verhaal is van je ouders, je naaste omgeving, de buurt waarin je leeft, het land, de politieke partij, de school. Die het ook maar weer hebben geleend, overgenomen van anderen.

Een verhaal over hoe het geheel functioneert. Dat verhaal zit als een imprint in je. Het geeft je betekenis aan wie je bent. Een kader. Waarbinnen je wat er gebeurt en wat je ervaart, plaatst. Het geeft een route om af te leggen (plot). Het schrijft je rol als personage in grote lijnen voor. Dat is een fijn houvast. Kind zijn, schoolcarrière, vriendenkring, banen, hobby’s; leven volgens een voorgetekende ruwe schets.

Dat basisverhaal leen je van de plek waar je toevallig geboren bent en opgroeit: uit (lokale) cultuur, politiek, geloof, maatschappij en familie. Een basisverhaal. Later aangevuld met eigen hoofdstukken naarmate het eigen leven vordert. Als variatie, maar op een redelijk vaststaand onderliggend plotverloop.

Maar wat als de plot van de realiteit waarin je nu leeft veranderd lijkt? Je dat wat je ziet en ervaart, niet meer gevat krijgt in je verhaal? Het gewoon niet meer klopt? Je bijvoorbeeld ervaart dat de aarde; bevolkter, warmer en gebruikter dan ooit, haar eindigheid laat zien? De (economische, maatschappelijke en organisatie-) systemen die gebouwd zijn om mensen te ondersteunen, mensen juist meer lijken te verdrukken? En mensen uit elkaar drijft? Groot-complex als ze zijn?

Dan kan je verhaal stuk blijken. Dat voel je wel. Betekenis en houvast die het gaf, brokkelen af. Dan sta je op losse(re) schroeven. En een verhaal dat stuk is, kan blokkerend werken. Je ontmoedigen, je laten wegvluchten, je in je schulp doen kruipen. Je laten verliezen in emoties, drama, vertier, hard werken of gaan redderen. Chaos troef. Dan lijkt de wereld opeens vol crises te zijn.

Een kapot verhaal, waar je aan vast blijft klampen, kan je ten onder laten gaan.

Maar als je stil wordt in jezelf en goed luistert, is er in die chaos ook wat anders waarneembaar. Stukjes van een ander verhaal, eerst nog verstopt achter herrie en verwarring.

Het lijkt tijd voor andere verhalen. Unieke individuele verhalen die opnieuw en elkaar voedend, grotere verhalen kunnen zijn. Voor groepen mensen, voor bedrijven en organisaties, voor de maatschappij. Om van daaruit de uitdagingen van deze tijd tegemoet te treden.

Jouw eigen verhaal ligt niet buiten jezelf. Het is niet wat anderen zeggen, niet de boeken die je leest. Niet wat nieuws of de tv je voorschotelt. Niet te vinden op social media.

Nee, het zit IN je, dat verhaal. Het is een verhipte klus om je verhaal te ontdekken, te schrijven en te gaan leven. Zeker als je verder terug gaat in die basishoofdstukken.

Schrijven is schrappen: een persoonlijke ‘creatieve destructie’. Dat betekent ook jezelf deels schrappen, de zekerheden die je aan alles ontleent.

Je zult het maar aandurven.