WERKEN MET TWEE SOORTEN VERTROUWEN

Vanmorgen tijdens het krant lezen kriebelde het al. Er is die collega, en daar heb je afspraken mee gemaakt voor dat project. En die levert niet zoals jij verwacht. De belangen zijn groot. Het moet slagen. Ook voor de naam en positie in de markt. De koffie smaakt er minder om en de onrust drijft je vroeger naar kantoor. Misschien moet ik die gast maar van het project afhalen? Of zelfs uit het bedrijf? Kan ik hem nog wel ‘vertrouwen’? En hoe zeg ik dat? Dat kan toch niet? Dan heb ik straks een vertrouwensconflict!

Ongemak, maar waardoor nou precies?

Dit ongemak is niet nodig. In samenwerking kun je namelijk gebruik maken van twee soorten vertrouwen.

Vertrouwen 1. is een door jou gevoeld algemeen vertrouwen. Het is een basishouding vanuit jezelf, naar alles om je heen. Dit ontwikkelt zich in je leven. Langzaam, van kinds af aan. Langs alle ervaringen die je in je leven opdoet. Het beïnvloedt, als een soort onderlaag, hoe jij mensen en situaties tegemoet treedt. Dat gevoel is van jou, jij bent er eigenaar van. Je bent er zelf verantwoordelijk voor. Het is van jou, en niet van anderen. De enige manier om daar aan te werken, later in je leven, is door aan persoonlijke ontwikkeling te doen. Jezelf als onderzoeks- en veranderobject te nemen. Het bij jezelf te ontwikkelen. Gebrek aan (zelf)vertrouwen kent twee uitingsrichtingen bij mensen. Eentje ken je wel. Dat zijn de zichtbaar en merkbaar soms wat onzekere mensen. In allerlei gradaties natuurlijk. Maar de andere groep is lastiger te zien. Dat zijn de mensen die hun gebrek aan zelfvertrouwen compenseren met egokracht. Een natuurlijk menselijk overlevingsmechanisme. Die mensen projecteren hun gebrek aan zelfvertrouwen op anderen. En dan moeten die anderen daar iets mee. Verwarring alom. Teams maken het zichzelf erg moeilijk als ze dit in gezamenlijkheid willen oppakken. Dat gaat gewoon niet. Gebrek aan zelfvertrouwen is in beginsel geen teamvraagstuk. Maar wordt daar natuurlijk wel volop dagelijks ervaren…

Vertrouwen 2. staat buiten jezelf. Het is een zakelijk en praktisch cadeautje dat je wel of niet aan iemand geeft. Iets tússen twee mensen dus. Dat besluit je per persoon en situatie. Je geeft het wel of niet aan iemand, naarmate je verwachtingen wel of niet uitkomen. Als een leverancier je drie keer te laat levert, dan vertrouw je die leveringen niet meer. De kwaliteit van de spullen zijn telkens top, dus dat vertrouw je wel. Dat kan dus, beide, tegelijk. Dit vertrouwen gaat over situaties en gedrag. Het staat los van de mens die iemand ís. Dit vertrouwen is daarmee transactioneel. Afgebakend. Je kunt dus prima dit ‘vertrouwen’ voor een tijdje geven, en het ook tijdelijk intrekken. Het is een krachtig middel om samenwerking te verbeteren. Vanuit een even opgezegd vertrouwen 2. kun je namelijk samen zoeken naar wat er nodig is om het cadeau wél weer te geven. Zonder dat je het direct persoonlijk maakt.

Vertrouwen 1. als gezonde basis voor toepassen vertrouwen 2.

Je voelt het waarschijnlijk al aan. De kracht van vertrouwen 2. is vooral gebaseerd op een gezonde ondergrond aan vertrouwen 1. Mensen gaan gesprekken over vertrouwen uit de weg. Omdat ze het onderscheid tussen vertrouwen 1. en 2. niet kennen. Ze zeggen dan: begin niet over vertrouwen, want zodra je dat doet, nou, dan zijn de rapen gaar.

Gewoon bespreken, vertrouwen!

Dus, een paar tips als je zo die collega spreekt: check of je heldere afspraken met hem had. En zag hij dat ook zo? Leg uit dat je het cadeautje vertrouwen nr. 2. tijdelijk intrekt. Totdat de situatie (hij, maar alleen in dit geval) bijvoorbeeld verbetering laat zien. Geef de consequenties aan: hij is even geen projectleider meer, of jij gaat je er meer mee bemoeien. Maak duidelijk dat dit niet over hem als persoon gaat. Hij is oké, als mens, dat staat los van zijn werk. Het zijn gewoon praktische werkafspraken. Het kan zo weer anders zijn.

Maar, wees eerlijk als je hiermee op pad gaat. Eerlijk over hoe jouw vertrouwen nr. 1. wellicht meespeelt in hoe je hem (en daarmee dus iedereen om je heen) in algemene zin benadert. Hoe jouw vertrouwen 1. mogelijk het onderlinge vertrouwen 2. vertroebelt. Want dat gaat over jou, en niet over hem.